strona startowa

poleć serwis

         

   wycieczki po regionie  GEOLOGIA KARKONOSZY  

 

 

Karkonosze są górami bardzo starymi. Różnorodne procesy geologiczne formujące Karkonosze trwają od przeszło miliarda lat. Prasudety wypiętrzone zostały ok. 480 mln. lat temu. Z tego okresu pochodzą m.in. skały wulkaniczne i zieleńce Doliny Bobru. Na przestrzeni czasu Prasudety uległy zalaniu a kruszejące góry dały początek spotykanym do dziś w Kotlinie Kamiennogórskiej szarogłazom i zlepieńcom. Morze wyschło i ok.400 mln. lat temu a Sudety stały się pustynią. Wielka woda zalała góry jeszcze raz 20 mln lat później, dzięki czemu spotykamy dziś w Sudetach Środkowych wapienie.

W Karbonie rozpoczęły się kolejne wielkie ruchy górotwórcze. W tym okresie w miejscach, którenie zostały wybrzuszone, powstały ciepłe bagniska i płytkie jeziora, dzięki którym w okolicach Kotliny Krzeszowskiej i Wałbrzyskiej do dziś zalegają złoża węgla brunatnego. Na terenie Sudetów zachodnich powstała w tym okresie, wskutek potężnej intruzji magmy, płyta Karkonoska o długości ok. 70 km.

W epoce górnej Kredy (ok. 100 mln lat temu) morze znów dało o sobie znać a nad jego powierzchnią wstawały tylko nieliczne górskie wierzchołki. Gdy po 30 mln lat woda ostatecznie wycofała się z tych terenów, zapanował podzwrotnikowy klimat. Spowodował on denudację istniejących pasm, dając w efekcie obłe powierzchnie tak charakterystyczne dla dzisiejszych Karkonoszy czy gór Izerskich

Nieco spłaszczony zarys ówczesnych Karkonoszy odświeżyły wielkie naprężenia skorupy ziemskiej, jakie miały miejsce w oligocenie (50 mln lat temu). Karkonosze wyrosły wtedy ponad Kotlinę Jeleniogórską  a Góry Izerskie ponad Pogórze. Powstanie geologicznych pęknięć sprzyjało intruzjom lawy na pogórzu Izerskim ( pokrywy bazaltowe w okolicach Lubania i Rębiszowa). Bazalt wdarł się również w karkonoskie granity, czego dowodem jest słynna bazaltowa żyła w Śnieżnych Kotłach.

I tak pokrótce wkraczamy do geologicznej współczesności. W czwartorzędzie przez Sudety dwukrotnie przewiną się lodowiec, który ostatecznie nadał ten kształt Karkonoszom, który do dziś możemy podziwiać. Szczególnie interesujące są polodowcowe kotły, których w Karkonoszach można naliczyć aż 17. Po Polskiej stronie są to Śnieżne Kotły (Mały i Duży), Czarny Kocioł, Kotły Małego i Wielkiego Stawu oraz Kocioł Łomniczki. Oprócz interesującej rzeźby, wszystkie polodowcowe kotły są siedliskiem najciekawszych roślin górskich a zwłaszcza polodowcowych reliktów.  

 

 

| strona główna | menu przyroda |

Copyright & Design 1999-2003 by KAI